فیلم| جایگاه و عملکرد حوزه‌های علمیه در تقابل با صهیونیسم

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ نشست تخصصی «جایگاه و عملکرد حوزه‌های علمیه در تقابل با صهیونیسم» با هدف شناسایی ظرفیت حوزه‌های علمیه از سوی مؤسسه بررسی‌های راهبردی بعثت با حضور اساتید حوزه و دانشگاه در شهر مقدس قم برگزار شد.

نشست‌های مؤسسه| گزارشی از نشست «جریان‌شناسی روند آموزش و پژوهش در رشته تاریخ»

نشست «جریان‌شناسی روند آموزش و پژوهش در رشته تاریخ» با ارائه بحث از سوی حجج‌اسلام والمسلمین محسن ادیب‌بهروز و محمدرضا جباری از سوی مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت برگزار شد.

نشست‌های مؤسسه| گزارشی از دومین نشست «نقد روش‌های سکولار در تاریخ‌نگاری»

دومین نشست تخصصی «نقد روش‌های سکولار در تاریخ‌نگاری» با سخنرانی حجج‌اسلام والمسلمین محرمی و میرمعینی برگزار شد.

نشست‌های مؤسسه| «بازخوانی مطالبات مقام معظم رهبری از حوزویان در سفر 10 روزه به شهر مقدس قم»

دومین نشست از سلسله نشست‌های «بازخوانی مطالبات مقام معظم رهبری از حوزویان در سفر ۱۰ روزه به شهر مقدس قم» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین حسین رحیمیان، مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه در این مؤسسه برگزار شد.

 

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ دومین نشست از سلسله نشست‌های «بازخوانی مطالبات مقام معظم رهبری از حوزویان در سفر ۱۰ روزه به شهر مقدس قم» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین حسین رحیمیان، مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه چهارشنبه 28 آبان ماه سال 1399 ساعت 19 با حضور اساتید و نخبگان حوزوی در این مؤسسه برگزار شد.

در این نشست حجت‌الاسلام حامد دلاوری، دبیر جلسه به ارائه گزارشی از فعالیت‌های مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت پرداخت و با اشاره به این‌که مؤسسه در حوزه دشمن‌شناسی فعالیت می‌کند، فعالیت‌ها را در سه محور تعریف کرد.

وی بیان داشت: محور نخست فعالیت مؤسسه، دشمن‌شناسی در ساحت تاریخ با محوریت نفوذ یهود در تاریخ اسلام است که تاکنون 7 مجلد کتاب با رویکرد تبارشناسی نفوذ تهیه و در آستانه چاپ است و دوره جریان‌شناسی نفوذ نیز در دست پژوهش قرار دارد.

حجت‌الاسلام دلاوری با بیان این‌که ساحت دوم کار مؤسسه بعثت، دشمن‌شناسی با تمرکز بر صهیونیزم بین‌المللی و منطقه‌ای است که تبلور یهود در دوران حاضر است، اظهار داشت: ساحت سوم فعالیت مؤسسه جریان‌شناسی جریانات زاویه‌دار و فعال در حوزه و روحانیت است که بخش عظیمی از فعالیت‌های مؤسسه را به خود اختصاص می‌دهد و مجلدات متعددی در این حوزه به رشته تحریر درآمده و بعضا به مرحله چاپ رسیده و برخی در آستانه نشر است.

وی همچنین در ادامه سایت‌ها را به عنوان بازوان رسانه‌ای مؤسسه مطالعات و بررسی راهبردی بعثت برشمرد و اظهار داشت: خوشبختانه استقبال از تولیدات رسانه‌ای مؤسسه بعثت بسیار خوب است.

دبیر جلسه پس از معرفی اجمالی حوزه‌های فعالیت موسسه، با اشاره به گذشت 10 سال از سفر تاریخی رهبر معظم انقلاب به شهر مقدس قم در سال 1389 بیان کرد: معظم له در این سفر با برکت، مطالباتی از حوزه و روحانیت مطرح نمودند که بازخوانی آن‌ها پس از 10 سال امری ضروری در نهضت مطالبه‌گری به شمار می‌رود. بر همین اساس مؤسسه بعثت سلسله نشست‌هایی حول این موضوع برگزار خواهد کرد.

در ادامه نشست حجت‌الاسلام والمسلمین حسین رحیمیان، مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه به بررسی مهم‌ترین مطالبات مقام معظم رهبری از حوزه و حوزویان پرداخت و تحول را مهم‌ترین کلید واژه سخنرانی‌های متعدد حضرت آقا در شهر مقدس قم خطاب به حوزویان دانست.

وی تحول را نیاز ضروری و اولی حوزه عنوان کرد و تأکید داشت: حوزه دارای سرمایه‌ها و میراث پیشینی متعددی است که در هیچ کجا وجود ندارد و طبیعتا تحول شامل آن‌ها نمی‌شود بلکه باید آن‌ها را تقویت کرد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمیان، نظام آموزشی حوزه را نظامی دانست که در هیچ کجا وجود نداشته و ندارد.

وی اذعان کرد: حقیقتاً کیفیت خروجی حوزه‌های پیشین(مثلا دوران آیت‌الله حائری یزدی) با هیچ نظام آموزشی قابل مقایسه نیست. چرا که می‌بینیم آیت‌الله حائری در شهر کوچکی همانند اراک با حداقلی‌ترین هزینه‌ها و امکانات بیش از 50 عالم و مجتهد تربیت می‌کند و وقتی به شهر قم می‌آید، کارش به اوج می‌رسد.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه با یادآوری این موضوع که حوزه در گذشته با حداقل امکانات مجتهدین، مفسرین و خطبای مختلفی را تربیت می‌کرده، تصریح داشت: براساس بررسی‌ها می‌توان گفت در زمان آیت‌الله حائری یزدی حوزه قم شاید 200 طلبه بیشتر نداشته، ولی ایشان از میان همین تعداد بیش از 50 عالم و مجتهد تربیت می‌کند. کدام مرکز علمی و دانشگاهی چنین ظرفیتی را دارد؟ حقیقتا نظام آموزشی حوزه نمونه ندارد.

وی اضافه کرد: نقل شده فردی همانند علامه طباطبایی برای نوشتن تفسیر المیزان، کتاب‌هایی را از دیگران عاریه می‌گرفته است. این نشان می‌دهد عالم و مفسر بزرگی همانند علامه طباطبایی حتی ابتدایی‌ترین ابزار پژوهش را نداشته که بتواند پژوهش‌های علمی خود را به نتیجه برساند.

حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمیان با تأکید بر این‌که میراث پیشین حوزه نظیر نداشته و وظیفه ما حفظ این سرمایه‌ها است، گفت: اگر حقایق این مسائل را تبیین کنیم، متوجه می‌شویم که واقعا این‌ها کرامت الهی بوده است.

وی رشد پرشتاب علوم طبیعی و تأسیس علوم انسانی را دو تحول بزرگ دنیا طی 100 سال اخیر برشمرد و تصریح کرد: دو تحول بزرگ نیز در ایران رخ داده که حوزه‌های علمیه تحت تأثیر این تحولات بوده‌اند؛ نخستین تحول پیروزی انقلاب اسلامی و به تبع آن مطالبات جدید نظام از حوزه است. امروز حوزه باید مطالباتی را پاسخ دهد که پیش از انقلاب لازم نبود به آن‌ها پاسخ دهد.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه درباره تحول دوم تأکید کرد: تغییر و تحول دوم واقعی نیست ولی به هیچ وجه اهمیت آن کمتر از تحولات قبل نیست. وقتی حوزه متولی انقلاب می‌شود، بدون شک دشمن به وسیله رسانه‌های متعدد تلاش می‌کند مطالبات، توقعات و ذهنیت‌های جدید و  البته ناحقی نسبت به حوزه ایجاد کند.

وی ادامه داد: حوزه پیشین با تمام آن برکاتی که داشته، با این تحولات روبرو نبوده است. حال که امروز چنین مطالبات و حرف‌های جدیدی مطرح می‌شود، حوزه باید بتواند پاسخی برای حرف‌های جدید داشته باشد.

حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمیان در تبیین عملکرد حوزه نسبت به تحولات مدنظر مقام معظم رهبری، خواستار توجه به دو موضوع شد و گفت: 1 اگر منظور، شورای عالی و مدیریت است باید بگوییم در حد مصوبه، نسبت به مطالبات حضرت آقا کم کاری نشده است، شاید 90 درصد مطالبات ایشان در حد مصوبه به تصویب رسیده است ولی این‌که چقدر این مصوبات به نتیجه رسیده یا نرسیده، بنده نمی‌توانم به صورت قاطع در این باره اظهار نظر کنم.

وی بیان داشت: طی چند سال اخیر برای به نتیجه رسیدن مطالبات حضرت آقا اسناد کلان همانند برنامه پنج ساله تحول و قریب به 20 سند اصلی و مرجع به تصویب رسیده که کار قابل توجهی به شمار می‌آید.

وی اضافه کرد: 2 - در عمل نیز دغدغه‌مندانی مطالبات حضرت آقا از حوزه را دنبال می‌کند، هر چند نمی‌شود از این کار‌ها دفاع 100 درصدی داشت ولی گام‌هایی برداشته شده که در جای خودش قابل تقدیر است.

مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه، با تصریح بر این‌که مطلب که میان نیازها و مطالباتی که حضرت آقا داشتند با آن چه در حوزه عمل شده، فاصله زیادی داریم، گفت: مسلما اگر مجموعه‌هایی به دنبال مطالبه‌گری باشند، مطالبات زودتر به نتیجه خواهد رسید.

وی تأکید کرد: شورای عالی حوزه برای پیگیری مطالبات مقام معظم رهبری زمان لازم را اختصاص می‌دهد و هفته‌ای دو شب جلسه مستمر دارد. به جز این جلسات، جلسات اقماری دیگر نیز برگزار می‌شود. آیت‌الله اعرافی به عنوان مدیریت حوزه حق الانصاف فرد پرکار و دغدغه مندی هستند.

حجت‌الاسلام والمسلمین رحیمیان درباره میزان تأثیرگذاری کارهای شورای عالی حوزه نسبت به پیگیری مطالبات حضرت آقا یادآور شد: کارهای شورا بدین معنا نیست که شرایط بسیار مطلوب است و ما اگر با همین روند حرکت کنیم به اهداف خود می‌رسیم، بلکه باید با همکاری و خواسته همه حوزه شامل اساتید، نخبگان، فضلا، طلاب و... این کارها در شرایط بهتری صورت گیرد و حرکت جدی‌تری را شاهد باشیم.

پس از پایان بخش نخست سخنرانی حجت‌الاسلام والمسلمین حسین رحیمیان، مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه، جلسه پرسش و پاسخ با حضور تعدادی از اساتید سطوح عالی حوزه برگزار شد. اهم مسائلی که اساتید به آنها اشاره و تأکید داشتند عبارتند از:

- چرا پس از گذشت 10 سال از مطرح شدن مطالبات رهبر معظم انقلاب، شاهد تحول در حوزه علمیه نیستیم؟

- چرا اسناد بالادستی حوزه در چارچوب‌های دانشگاهی تنظیم می‌شود؟

- رشته‌های تخصصی قدم مبارکی است، لکن چه تعداد افراد در این زمینه تربیت شده‌اند؟

- باید بررسی شود اسناد بالادستی و چشم انداز به چه میزان براساس واقعیت‌ها تنظیم شده است.

- انفعال حوزه در بسیاری از مسائل مشهود است.

- جریان‌های معارض با مکتب قم، انقلاب اسلامی و نظرات امامین انقلاب، در حوزه در حال تقویت هستند.

- برخی برای قراردادن مکتب نجف مقابل مکتب قم و انقلاب تلاش می‌کند.

- شاهد تکثر دروس خارج هستیم، افرادی که چنین دروسی را برگزار می‌کنند به چه میزان دارای مراتب علمی هستند؟

- حوزه نیازمند مرکز مطالعات و پژوهشی قوی در عرصه پژوهش است.

- اگر احیای موقوفات حوزوی صورت گیرد، حوزه هیچ نیازی به کمک‌های دولتی نخواهد داشت.

انتهای پیام/

خبر| برگزاری دومین نشست «بازخوانی مطالبات مقام معظم رهبری از حوزویان در سفر ۱۰ روزه به شهر مقدس قم»

دومین نشست از سلسله نشست‌های «بازخوانی مطالبات مقام معظم رهبری از حوزویان در سفر ۱۰ روزه به شهر مقدس قم» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین حسین رحیمیان برگزار می‌شود.

 

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ ۲۷ مهرماه ۱۳۸۹ مقام معظم رهبری در سفری مبارک به شهر مقدس قم افق‌هایی نو در مسیر رشد و تعالی این استان در عرصه‌های خاص و عام گشودند.

معظم له ضمن تبیین جایگاه محوری شهر مقدس قم به ویژه حوزه‌های علمیه مطالباتی در راستای پیشبرد اهداف کلان انقلاب اسلامی در سطح داخل و خارج مطرح نمودند که بی تردید وظایف جامعه نخبگانی حوزوی را دو چندان ساخت.

اکنون و با گذشت 10 سال از آن سفر مبارک بازخوانی مطالبات معظم له به ویژه مطالباتی که معطوف به جامعه حوزوی و مدیران ارشد آن است از اهمیت بالایی برخوردار است.

بدین منظور موسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت در نظر دارد با دعوت از کارشناسان و مدیران ارشد حوزوی میزان تحقق مطالبات مطرح شده مقام معظم رهبری را مورد بررسی قرار دهد.

بر همین اساس دومین نشست را با دعوت از استاد گرامی حجت‌الاسلام والمسلمین حسین رحیمیان، مسئول دبیرخانه شورای عالی حوزه برگزار می‌کند.

این نشست روز چهارشنبه 28 آبان ماه سال 1399 ساعت 19 با حضور اساتید و نخبگان حوزوی در مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت برگزار می‌شود.

شایان ذکر است؛ نخستین نشست از سلسله نشست‌های «بازخوانی مطالبات مقام معظم رهبری از حوزویان در سفر ۱۰ روزه به شهر مقدس قم» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی رستم‌نژاد، معاون آموزش حوزه‌های علمیه برگزار شد و این نشست‌ها ادامه خواهد داشت.

انتهای پیام/

نشست‌های مؤسسه| نشست «هم‌اندیشی شناخت روش‌های جدید مقابله با استکبار» برگزار شد

نشست «هم‌اندیشی شناخت روش‌های جدید مقابله با استکبار» با حضور استاد مهدی طائب برگزار شد.

 

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ نشست «هم‌اندیشی شناخت روش‌های جدید مقابله با استکبار» در این مؤسسه برگزار شد.

در این نشست که با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی طائب، استاد درس خارج حوزه علمیه قم برگزار شد، روش‌ها و راه‌های جدید مقابله با طرح‌های استکبار به ویژه صهیونیزم جهانی مورد بررسی و کنکاش قرار گرفت.

هدف اصلی از برگزاری این نشست افشای چهره واقعی صهیونیزم جهانی به ویژه رژیم صهیونیستی بود.

سخنرانان دیگر نشست دکتر محمود مهتدی دیپلمات سابق ایران در کشورهای اروپایی، دکتر غلامرضا منتظمی دیپلمات سابق جمهوری اسلامی ایران در فرانسه، استاد داود خدنگ کارشناس امور سیاسی و استاد جعفری مترجم و روزنامه نگار بین‌الملل بودند.

این گزارش می‌افزاید؛ در این نشست که روز پنج شنبه 22 آبان ماه سال 1399 برگزار شد، جمعی از فعالان فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی حضور داشتند.

در بخشی از نشست، فعالان فضای مجازی دیدگاه‌ها و نظرات خود را در عرصه استکبارستیزی مطرح کردند.

انتهای پیام/

نشست‌های مؤسسه | رویکردها در تولید علم دینی یا علوم قرآن بنیان

نشست تخصصی «رویکردها در تولید علم دینی یا علوم قرآن بنیان» از سوی مؤسسه مطالعات و بررسی راهبردی بعثت و با همکاری سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور برگزار شد.

 

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ نشست تخصصی «رویکردها در تولید علم دینی یا علوم قرآن بنیان» امروز 30 مهرماه سال 99 در این مؤسسه برگزار شد. در این نشست که به صورت وبینار از سوی مؤسسه مطالعات و بررسی راهبردی بعثت و با همکاری سازمان قرآنی دانشگاهیان کشور برگزار شد، حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی کریمی به عنوان استاد ارائه دهنده بحث و حجت‌الاسلام والمسلمین محمد فاکر میبدی به عنوان استاد ناظر علمی به ایراد سخن پرداختند.

در ابتدای این نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین دلاوری، معاون پژوهش مؤسسه بعثت گفت: طلوع انقلاب بیش از آنکه تحول در ساختارها را رقم بزند، بنیان‌های فکری را دستخوش دگرگونی کرد؛ انقلاب نه تنها نوع انگاره‌ها نسبت به نهاد دین را تغییر داد، بلکه مقوله دین را از انزوا بیرون آورده و به حقیقت ذاتی خود یعنی کنشگری در همه عرصه‌ها تبدیل کرد.

وی افزود: در دوره پسا‌انقلاب، احساس نیاز به ورود دین به عرصه‌های مختلف شئون حیات بشری بیش از پیش رخ‌نمایی کرد و بر همین اساس، علوم انسانی سکولار رقیبی جدی و جدید فراروی خود نظاره کرد. نظریه علوم انسانی اسلامی قصد دارد نظامات بشری را ذیل اصل فرافیزیکی بودن انسان و پذیرش حاکمیت الله تنظیم کند؛ امری که در سالیان اخیر به معرکه تضارب آراء نخبگان تبدیل و به دو جبهه موافقان و مخالفان اسلامی‌سازی منتهی شده است.

حجت‌الاسلام والمسلمین دلاوری اظهار کرد: مدافعان اسلامی‌سازی اذعان دارند علوم انسانی اسلامی، عبارت از گزاره‌های نظام‌مند، توصیه‌ای و توصیفی برخاسته از منابع اسلام و برخاسته از ماهیت متافیزیکی و فعالیت‌های ارادی اعم از ذهنی و رفتاری در سطح فردی و ... است.

در ادامه، حجت‌الاسلام والمسلمین مصطفی کریمی، عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره)، گفت: از آیات و روایات استفاده می‌شود که هدف از آفرینش جهان، تحقق مقام جانشینی و خلافت انسان در کره زمین است، لذا خدا همه هستی را به تسخیر بشر درآورده و همه آفرینش، مقدمه است تا انسان بنده و عبد باشد؛ همانطور که در آیه شریفه ۵۶ ذاریات «وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْإِنْسَ إِلَّا لِیَعْبُدُونِ» بر آن تأکید شده است.

وی با بیان این‌که عبودیت دو نوع است؛ یکی ذاتی یعنی همه موجودات و مخلوقات بنده خدا هستند و دیگری عبودیت انسان است، اضافه کرد: در آیه بندگی ذاتی مراد نیست، بلکه بندگی عملی و اکتسابی منظور است. خداوند در نهایت ظرافت واژگان را استفاده کرده که نشانه اعجاز آن است و نمونه بارز آن در همین کلمه «عبد» دیده می‌شود؛  «عبد» یعنی بنده، گویی از خود هیچ چیزی ندارد و همه حرکات و سکناتش در راستای رضایت مولی است.

حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی با بیان این‌که لازمه عبد شدن آن است که زندگی را بر مبنای نظامات دینی و قرآنی استوار کنیم، اظهار کرد: برای ما که مدعی تمدن اسلامی هستیم و قصد داریم تا صدور انقلاب را با ایجاد تمدن اسلامی دنبال کنیم، با زور نمی‌توانیم این کار را انجام دهیم؛ بلکه باید الگوسازی داشته باشیم. در این صورت بدون تبلیغ هم دیگران سراغ ما خواهند آمد؛ همانطور که غرب با الگوسازی در جوامع دیگر اثر گذاشته است.

استاد حوزه علمیه با بیان این‌که ابتدا باید نظامات خُرد و بعد کلان را بر مبنای قرآن تولید کنیم تا به الگو برسیم، افزود: امروز اگر از کشورهای عربی که بهار عربی در آنها پدید آمده، سراغ ما بیایند و الگو برای نظام‌سازی در عرصه‌های مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی و ... بخواهند، دست ما تقریباً از الگوها خالی است، زیرا نظامات کلان براساس نظام‌های خرد تولید نشده است.

قرآن ظرفیت نظام‌سازی دارد

حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی با بیان این‌که ما معتقدیم که قرآن ظرفیت نظام‌سازی دارد، افزود: قرآن طبق آیه شریفه ۸۹ سوره نحل مدعی است که «تِبْیَانًا لِکُلِّ شَیْءٍ وَهُدًى وَرَحْمَةً وَبُشْرَى لِلْمُسْلِمِینَ» است؛ قرآن برای هدایت نازل شده و می‌خواهد همه نقص‌ها و کاستی‌ها را از بین ببرد؛ چند سال حکومت پیامبر نمونه بسیار خوبی برای اثبات این مدعاست، زیرا پیامبر مردم را با تکیه بر قرآن از جاهلیت بیرون آورد و به جایی رساند که تمدن اسلامی هفت، هشت قرن با اقتدار در جهان بروز و ظهور داشت.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) با بیان این‌که دانشی می‌تواند نظام تولید کند که واقع‌گرا، منسجم و بدون اختلاف باشد و همه اینها در قرآن هست؛ با اشاره به رویکردهای مختلف در نظام‌سازی، اظهار کرد: یک دیدگاه بازسازی نظام‌های موجود بشری است؛ دیدگاه دیگر تولید نظام از پایه است که در این صورت باید وارد تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان شویم. در اینجا مراد ما از علوم انسانی هم علومی است که دانشی و معرفتی است؛ علومی که حالات و مظاهر فردی و اجتماعی انسان را از آن جهت که انسان است، بررسی می‌کند(یعنی کاری با ابعاد پیراپزشکی  تغذیه انسان ندارد)؛ این علوم در صدد یافتن غایت مطلوب برای زندگی انسان است. براین اساس، اخلاق، تربیت، هنر، مدیریت، روان‌شناسی، جامعه‌شناسی و ... جزء مقوله علوم انسانی تلقی می‌شود.

علوم انسانی غرب واقع‌نما نیست

حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی با بیان این‌که هدایت جامعه در دست علوم انسانی است، زیرا مثلاً وقتی انرژی هسته‌ای تولید شد، کشوری آن را برای درمان بیماری استفاده می‌کند و کشور دیگر برای ساخت بمب و ریختن آن بر سر مردم در دو شهر ژاپن، اضافه کرد: علوم انسانی موجود غرب برای ما که جامعه اسلامی هستیم کارایی لازم را ندارد، زیرا برگرفته از مبانی‌ای است که منابع آن حقیقی، الهی و واقع‌نما نیست؛ منابع هستی‌شناسی، ارزش‌شناختی و روش‌شناختی آن در تضاد با دین است یا با آن همراهی ندارد. امروزه حتی برخی از خود اندیشمندان غربی هم به این مسئله اذعان دارند و معترفند. به همین دلیل می‌بینیم وقتی این علوم وارد برخی کشورهای اسلامی شد، کسانی مانند، نقیب العطاس و اسماعیل فاروق و امام خمینی(ره) و ... به فکر اسلامی‌سازی افتادند؛ فرامین امام از سوی آیت‌الله مصباح در اوایل انقلاب پیگیری شد، ولی این حرکت چندسال متوقف شد تا این‌که مقام معظم رهبری بعد از سال ۸۸ بر تولید آن اصرار فرمودند.

استاد حوزه علمیه با اشاره به برخی تعاریف از علوم انسانی قرآنی، افزود: برخی از جمله آیت‌الله جوادی آملی معتقدند که اگر عالِم و متعلم علوم، باور قرآنی داشته باشند و عالم را نه پدیده، بلکه مخلوق خدا بدانند، آنچه تولید بکنند اسلامی است؛ یعنی چنین افرادی اگر کار طبی هم بکنند، علوم انسانی تولید کرده‌اند؛ دومین دیدگاه آن است که علوم انسانی که در راستای اهداف قرآن باشد، قرآنی است؛ رویکرد دیگر این‌که اگر موضوعات قرآنی باشد، علوم انسانی قرآنی تولید می‌شود، رویکرد دیگر آن است که علوم انسانی در صورتی که مبانی معرفتی و هستیشناسی و .... آن از قرآن گرفته شده باشد، قرآن‌بنیان است؛ رویکرد دیگر آن است که علوم انسانی‌ای قرآن‌بنیان است که علاوه بر اهداف و مبانی، نظریاتش هم قرآن‌بنیان باشد؛ ما معتقدیم که اگر رویکرد آخر اتخاذ شود، ایده‌آل است؛ یعنی هم مبانی و هم احکام و موضوعات را از قرآن بگیریم.

انواع مواجهه با علوم انسانی غرب

وی اضافه کرد: به نظر بنده بحث مهمی که باید بین طلاب و دانشجویان جدی گرفته شود، نحوه مواجهه با علوم انسانی موجود در کشور است؛ عده‌ای کاملاً آن را می‌پذیرند، لذا تولید علوم انسانی قرآن بنیان برای آنان مطرح نیست و نیازی به آن نمی‌بینند؛ برخی معتقدند غرب تلاش زیادی کرده و ما هم باید آن را بگیریم و بازسازی کنیم و برخی آن را به صورت کلی نفی می‌کنند که به نظر من این سه مواجهه نادرست است.

حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی با بیان اشاره به که تعبیر زیبای شهید صدر، گفت: او آنچه را غرب ساخته به ساختمانی تشبیه کرده و گفته ممکن است ساختمان از نظر سازه و امنیت مشکل داشته باشد، ولی آهن و آجری که در آن به کار رفته قابل استفاده است و نباید آن را دور بیندازیم؛ یعنی تحول بنیادین باید بدهیم، ولی لازم نیست همه چیز دور ریخته شود.

ارکان قرآن‌بنیان کردن علوم

حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی با بیان این‌که دو رکن درونی و بیرونی برای تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان نیاز داریم، تصریح کرد: رکن درونی، آیات و روایات تفسیری و در برخی موارد باطن آیات و رکن بیرونی هم علوم انسانی غربی موجود است؛ کسی می‌تواند علوم انسانی قرآن‌بنیان تولید کند که دو بال دارد؛ یکی بالی برگرفته از توانمندی فهم متون دینی و دیگری تخصص در رشته‌های علوم انسانی. به همین دلیل، این ضعف در رساله‌ها و مقالات زیاد وجود دارد، چون افراد غالباً در یکی از دو بخش ضعیف هستند؛ حتی دیده می‌شود کسانی هستند که شهرت بسیار زیادی هم دارند، وارد این کار شده، اما می‌بینیم حتی آیه قرآن را به غلط می‌خوانند؛ یعنی به یک علم آشنا هستند، ولی با دین آشنایی ندارند و برعکس آن هم وجود دارد.

عضو هیئت علمی مؤسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی(ره) با اشاره به مراحل تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان اظهار کرد: اولین مرحله، انتخاب مسئله است، دوم طراحی و مهندسی، سوم به دست آوردن دیدگاه‌ها؛ چهارم مطالعه اکتشافی آیات قرآن که دانشگاهیان عمدتا در این مورد اشکال دارند. زیرا ابتدا ممکن است آیه‌ای در مورد یک مسئله به چشم نخورد، ولی اگر مسئله را به درستی بشناسیم و به آیات مسلط باشیم و دلالت‌های گوناگون آن را به دست آوریم، در این صورت یک دریا مطلب تولید می‌شود.

حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی با تأکید بر رعایت برخی موضوعات در فهم آیات با بیان این‌که چون روش‌های مناسب در این زمینه نداریم احساس فقر در تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان می‌کنیم، اضافه کرد: در شیوه جست و جو، به جای این‌که فقط عنوان و واژه را جست وجو کنیم، باید جست و جوی مفهومی و لفظی داشته باشیم و هم‌خانواده واژه‌ها را هم جست‌و‌جو و از واژه‌های متضاد استفاده کنیم؛ همچنین حتماً باید چندبار از ابتدا تا انتهای قرآن را در مطالعه اکتشافی مطالعه کنیم.

امکان تولید فرضیه از قرآن

وی با بیان این‌که معتقدم می‌توانیم فرضیه از قرآن ارائه کنیم، مثلاً این‌که بین فساد مسئولان، ظلم به مردم و یا ناشکری مردم با افول تمدن رابطه وجود دارد؟ اضافه کرد: مسئله دیگر در تولید علوم قرآن‌بنیان، فهم صحیح آیات با ایجاد ارتباط مفهومی میان آنها و دسته‌بندی مناسب آیات و ارتباط آن با مسئله علوم انسانی است؛ باید آیات جداگانه را کنار هم بگذاریم و تولید نظریه و در نهایت ارزیابی نظریه داشته باشیم؛ البته نباید از متون دینی نظری استخراج کنیم که خلاف مسلمات قرآنی، روایی و حتی واقعیات خارجی باشد. مثلاً از نظر دین، زن حق کار کردن در بیرون را ندارد، ولی خلاف واقعیات امروزی جامعه حداقل در برخی موارد است، چون اگر ممنوعیت اشتغال باشد، در این صورت ماما هم باید مرد باشند.

حجت‌الاسلام والمسلمین کریمی با بیان این‌که البته گاهی جامعه از فضای قرآنی بیرون آمده، لذا این انطباق ملاک نیست، تصریح کرد: مثلاً در بحث ارث، برخی می‌گویند چون زنان دوشادوش مردان کار می‌کنند، پس ارثشان هم باید مساوی باشد؛ حرف ما این است که اگر جامعه از تربیت قرآنی فاصله گرفت، از حالت تعادل بیرون آمده است. بنابراین ممکن است ما نظریه‌ای را از دین تولید کنیم که کاملاً با روش درست هم تولید شود، اما با نظر بسیاری از عالمان علوم انسانی مخالفت دارد؛ این مخالفت به خودی خود دلیلی بر ضعف نظریه ما نیست، اما در اینجا باید بیندیشیم که شاید برداشت ما از قرآن اشتباه بوده است؛ در این صورت باید سراغ اصلاح مراحل برداشت خود از آیات برویم.

خطر تفسیر به رأی در قرآن‌بنیان کردن علوم

در ادامه حجت‌الاسلام والمسلمین محمد فاکر میبدی، عضو هیئت علمی جامعة‌المصطفی(ص) با اشاره به معنای تبیان بودن قرآن برای همه چیز (تبیان لکل شیء)، گفت: برخی در تفسیر آیه به دیدگاه حداکثری تمایل دارند، ولی طبق نظر علامه طباطبایی، «تِبْیَانًا لِکُلِّ شَیْءٍ» بودن یعنی این‌که قرآن هر چه را در راستای هدایت انسان لازم باشد، مطرح کرده است.

وی با بیان این‌که باید ببینیم انتظار ما از قرآن چیست؟ افزود: آیا باید واقعاً انتظار داشته باشیم که قرآن به همه چیز جواب بدهد، در حالی که قرآن خودش را کتاب فقه، نجوم، روان‌شناسی و ... نمی‌داند. البته قرآن بسیاری از این آموزهها را در خود دارد و هر زمان که لازم بوده از تاریخ سخن بگوید، گفته و در جایی که لازم بوده از تغییر و تحول طبیعت و نجوم حرف بزند، زده است، اما رسالت اصلی آن، هدی للناس است. مانند قانون اساسی ما که در آن راهنمایی و رانندگی و قوانین ثبت نیست، ولی مبنا برای همه قوانین است.

حجت‌الاسلام والمسلمین فاکر میبدی، با اشاره به نظر شهیدصدر درباره اسلامی‌سازی علوم انسانی، افزود: بازسازی علوم موجود بر مبنای قرآن در برخی موارد و مثال‌ها ممکن است، ولی در برخی موارد هم بازسازی جواب نمی‌دهد و تولید جدید لازم است. به همین دلیل در اوایل انقلاب، آیت‌الله مشکینی معتقد بود که ما چون کتاب قابل ارائه به جوانان کم داریم، از کتب برخی افراد که ممکن است اشکالاتی داشته باشد، اما مطالب درست زیادی هم دارد، استفاده کنیم. اما آیت‌الله مصباح معتقد بود که انسان اگر در گرسنگی بماند، بهتر است تا آب و غذای مسموم بخورد؛ در بحث اسلامی‌سازی هم این مسئله وجود دارد.

استاد حوزه با تأکید بر این‌که ما با علومی مواجهیم که از اساس خراب است و با مبانی انسان‌شناسی و هستی‌شناسی ما سازگاری ندارد، اظهار کرد: در این صورت، چگونه می‌توانیم بازسازی بر مبنای قرآن داشته باشیم، ضمن این‌که شاید بازسازی به صرفه هم نباشد.

انتقاد از برتر دانستن دانش انسانی غرب بر وحی

وی با بیان این‌که متأسفانه امروز افرادی را داریم که با دیدگاه‌های غربی معامله‌ای برتر از وحی می‌کنند و می‌گویند چون غرب فلان مطلب را گفته و تجربه کرده، پس برتر است، به ذکر مثالی پرداخت و تصریح کرد: مثلاً در یکی از شبکه‌های رادیویی داخل کشور روانشناسی در مورد عدم ازدواج و پیامدهای اجتماعی آن سخن می‌گفت. او در پاسخ به این‌که وقتی جوانی نمی‌تواند ازدواج کند و از طرفی غلیان شهوات در او وجود دارد، چه باید بکند؟ او نسخه خودارضایی را پیچید که ممکن است در غرب تعارضی ایجاد نکند، ولی قطعاً با آیات قرآن و اسلام ناسازگار است.

حجت‌الاسلام والمسلمین فاکر میبدی با بیان این‌که گاهی ما با علوم انسانی محض، علوم تجربی محض و علوم انسانی تجربی مواجه هستیم، اضافه کرد: دشواری کار ما در جایی است که برخی مسائل علوم انسانی، تجربی است؛ در این موارد، اگر اصطکاک میان داده‌های علوم تجربی با علوم انسانی ایجاد شود و به خصوص قرآن آن را نفی کرده و غرب تأیید کند، با دشواری روبرو خواهیم شد، به ویژه این‌که برخی افراد اندیشه‌های غربی را وحی‌انگاری می‌کنند.

استاد حوزه با بیان این‌که یک رویکرد در تولید علوم انسانی قرآن‌بنیان این است که اگر علومی مستقیم و غیرمستقیم از سوی قرآن تأیید شود هم علوم انسانی قرآنی است، افزود:  این‌که گفته می‌شود در تولید علم قرآنی مثلاً جامعه‌شناسی قرآنی، نویسنده باید در هر دو بعد یعنی قرآن و جامعه‌شناسی متخصص باشد، حرف درستی است، اما چون در عالم واقع تحقق آن دشوار است و نمیتوانیم فرد جامعی داشته باشیم، لذا می‌توانیم این مسائل را در تحقیقات گروهی مشترک پیش ببریم؛ مثلاً استاد راهنما، متخصص قرآنی و مشاور متخصص در آن علم مدنظر باشد.

استاد جامعةالمصطفی تصریح کرد: نکته دیگری که باید در بحث قرآنی‌سازی بر آن تکیه شود، این است که هیچ وقت نمی‌شود با ابزار واژگانی سراغ قرآن برویم، مگر این‌که متخصص در آن باشیم و حتماً سراغ واژگان هم‌معنی یک کلمه هم برویم. مثلاً در قرآن یک بار واژه معاد آن هم در جایی که ربطی به قیامت ندارد، به کار رفته یا کلمه حجاب در معنای مطلق ستر به کار رفته است، بنابراین با معنای صرف واژه نمی‌توانیم از قرآن برداشت درست داشته باشیم.

چیزی بر قرآن تحمیل نکنیم

حجت‌الاسلام والمسلمین فاکر میبدی اظهار کرد: این نکته که برداشت از آیات باید در محدوده چینش ترتیبی آیات باشد، در مخالفت با تفسیر موضوعی است که شهید صدر بر آن تأکید دارد. مثلاً ما حقوق بشر و فمنیسم و سکولاریسم و ... را به محضر قرآن می‌بریم و همه آیات مرتبط را بررسی می‌کنیم، بدون این‌که توجه به چینش کنونی آیات داشته باشیم، زیرا ناگزیر هستیم به تفسیر موضوعی رو بیاوریم و به چینش ترتیبی بسنده نکنیم.

استاد حوزه علمیه اظهار کرد: ما همان طور که اگر چیزی در قرآن هست، باید به مخاطبان ابلاغ کنیم، اگر هم چیزی در قرآن نباشد، نباید با گازانبر و با زور به قرآن نسبت دهیم، زیرا دچار آفت تفسیر به رأی می‌شود. آنچه قرآن و روایات تفسیری و تأویل قرآن می‌گوید، ملاک است و بیشتر از آن را نباید به قرآن تحمیل کنیم. مثلاً در مسئله خروج زن از خانه، سه دیدگاه وجود دارد؛ دیدگاهی که کاملاً نفی می‌کند، دیدگاه کاملاً موافق و باز و دیدگاه معتدل؛ بنده معتقدم، روح شریعت با این‌که همه زن‌ها در بیرون از خانه کار کنند، سازگار نیست، لذا اگر  شغل را به عنوان یک مسئله به محضر قرآن ارائه دهیم؛ پاسخ، انتخاب شغل مناسب و متناسب است؛ یعنی باید به دیدگاه اعتدالی رو بیاوریم.

انتهای پیام/

نشست‌های مؤسسه | نقد و بررسی عملکرد نشست دوره‌ای اساتید

در نشست علمی «نقد و بررسی عملکرد نشست دوره‌ای اساتید»، جریان‌های حوزوی مورد کنکاش قرار گرفتند.

 

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ نشست علمی «نقد و بررسی عملکرد نشست دوره‌ای اساتید» با حضور اساتید جریان شناسی در این مؤسسه برگزار شد.

در این نشست حجت‌الاسلام والمسلمین ذبیح الله نعیمیان، عضو هیأت علمی مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی(ره) به عنوان استاد ارائه کننده بحث حضور داشت.

در نشست دیدگاه‌های امام راحل، رهبر معظم انقلاب و مراجع معظم تقلید درباره حوزه مورد بررسی قرار گرفت.

بررسی جایگاه نهادهای رسمی حوزه همانند جامعه مدرسین در تحقق انقلاب اسلامی و حفظ نظام از دیگر موضوعات مطرح در این نشست بود.

در بخش دیگری از نشست، جریان‌های حوزوی مورد کنکاش قرار گرفت و به دو نوع انقلابی و غیر انقلابی یا خزنده تقسیم شد که جریان انقلابی حوزه به دنبال حفظ نظام ولی جریان غیر انقلابی یا خزنده به دنبال جدا کردن دین از سیاست است که نتیجه آن به خطر افتادن نظام و اسلام می‌شود.

راهکارهای رسیدن به حوزه انقلابی با اشاره به سخنان رهبر معظم انقلاب از دیگر موضوعات نشست بود.

گفتنی است؛ در پایان نشست، حجت‌الاسلام والمسلمین نعیمیان به پرسش‌های مطرح پاسخ گفت.

انتهای پیام/

نشست‌های مؤسسه | نقد کتاب «دشمن شدید»

نشست علمی نقد کتاب «دشمن شدید» با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین طائب و محمدحسین رجبی دوانی برگزار شد.

 

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ نشست علمی نقد کتاب «دشمن شدید» با حضور استادان، صاحب‌نظران، کارشناسان و طلاب حوزه در مؤسسه آموزش عالی حوزوی امام رضا(علیه‌السلام) برگزار شد.

این نشست علمی با حضور حجت‌الاسلام والمسلمین مهدی طائب به عنوان مؤلف کتاب دشمن شدید(درسنامه جریان شناسی انحرافات در تاریخ) و دکتر محمدحسین رجبی دوانی به عنوان ناقد تشکیل شد و دبیری آن را حجت‌الاسلام والمسلمین یاوری بر عهده داشت.

حجت‌الاسلام والمسلمین طائب در معرفی این اثر اظهار کرد: درسنامه جریان شناسی انحرافات در تاریخ که به عنوان کتاب دشمن شدید مطرح است، حاصل مباحثی است که به طلاب و فضلا در حوزه علمیه ارائه شده و توسط مؤسسه تاریخ تطبیقی منتشر شده است.

وی ابتدا به بیان اجمالی از مباحث مطرح شده در این کتاب پرداخت، سپس با اشاره به شواهدی از آیات قرآن کریم و روایات به بررسی برخی از دشمنی‌های و آثار مخرّب یهود در طول تاریخ اسلام پرداخت.

حجت‌الاسلام والمسلمین طائب تأکید کرد: حضور یهود در جریان‌های صدر اسلام دارای آثاری از جمله خانه نشین کردن اهل‌بیت(علیهم‌السلام) و توجه به نخبگان مخالف ولایت و بهره‌گیری از آن‌ها بود.

در ادامه این نشست، محمدحسین رجبی دوانی، پژوهشگر تاریخ اسلام، جریان شناسی سیاسی صدر اسلام را بسیار حائز اهمیت دانست و گفت: شناخت درست و صحیح جریان‌ها، باعث آسان شدن تحلیل مسائل و موجب بصیرت افزایی می‌شود.

وی در ادامه ضمن تأکید بر این‌که یهودیان در صدر اسلام از دشمنان برجسته اسلام و پیامبر اکرم(ص) بودند، بیان داشت: علیرغم دشمنی یهود با اسلام، برای اثبات نسبت دادن ریشه‌ی  همه فجایع حوادث صدر اسلام به آن‌ها نیازمند اسناد قوی و دارای ارزش علمی هستیم.

رجبی دوانی در ادامه یادآور شد: یکی از انتقادهای اساسی به این نظریه عدم وجود شواهد و اسناد تاریخی است و تنها احادیثی که قطع و یقین نسبت به آن‌ها داشته باشیم، ملاک است. نمی‌توانیم در مورد حوادثی که در قرآن و احادیث مطلبی راجع به آن‌ها سندی نداریم، اکتفا کرد.

پژوهشگر تاریخ اسلام در ادامه ضمن اشاره برخی از حوادث تاریخ صدر اسلام در عصر رسالت تصریح کرد: مردم در عصر رسالت به پیامبری پیامبر(ص) ایمان آوردند، ولی به ولایت پیامبر(ص) ایمان نیاوردند چرا که لازمه پذیرفتن ولایت، اطاعت محض و کامل از پیامبر بود و آن‌ها این اطاعت از پیامبر را نداشتند.

انتهای پیام/

نشست‌های مؤسسه | زمینه‌ها و مبانی شکل‌گیری صهیونیسم

استاد صهیونیسم‌پژوه گفت: عده‌ای به دنبال وجه تفرق بین یهود و صهیونیسم هستند که گاهی این جملات را به بزرگان هم نسبت می‌دهند؛ اما در واقع، این وجه تفرق نادرست است و فرقی بین یهود و صهیونیسم نیست.

 

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت؛ نشست علمی «زمینه‌ها و مبانی شکل‌گیری صهیونیسم» با ارائه بحث شمس الدین رحمانی از اساتید تاریخ چهاردهم اردیبهشت ماه 1396 در محل مؤسسه برگزار شد.

استاد رحمانی از اساتید حوزه یهودپژوهی و صهیونیسم‌شناسی در ابتدای جلسه با تکیه بر بیانات حضرت امام و رهبر معظم انقلاب درباره فلسطین و مبارزه با صهیونیسم، به اهمیت این موضوع پرداخته و گفت: مسائل فلسطین و اسرائیل محدود به تقابل دوطرفه نیست؛ بلکه این مسائل از آداب و رسوم گرفته تا زیست‌محیط آنان، بسیار مفصل و متعدد می‌باشد؛ یعنی اینکه در بین خود رژیم صهیونیستی، سلایق و نظرات مختلفی وجود دارد.

وی که در جمع تعدادی از طلاب یهودپژوه ارائه بحث می‌کرد، به نقش تحریف که سابقه دیرینه در قوم یهود دارد، اشاره کرده و یادآور شد: تحریف حقایق، یکی از رذائل اخلاقی یهود به شمار می‌رود که نمود امروزی آن در رسانه‌های غربی و آمریکایی هویداست. یهودیان با انجام تحریف کتب مقدس، سعی برآن داشتند که حقایق الهی محو شود که این امر در مورد قرآن نیز مستثنا نیست، چراکه یهودیان به دنبال تحریف حقایق قرآنی هستند. قرآنی که تمامی قوانین الهی برای بشر، در آن آمده است، اگر به دست تحریف سپرده شود، دیگر نامی از اسلام و دین باقی نخواهد ماند.

استاد رحمانی در ادامه افزود: عده‌ای به دنبال وجه تفرق بین یهود و صهیونیسم هستند که گاهی این جملات را به بزرگان هم نسبت می‌دهند؛ اما در واقع، این وجه تفرق نادرست است و فرقی بین یهود و صهیونیسم نیست. امروزه صهیونیسم تماما در حوزه نظر و عمل، تحت تأثیر کتب مقدس تحریف‌شده می‌باشد و مبانی و زمینه‌های خود را وام‍‌‌‎‌‌دار مبانی یهودیت است.

در پایان این جلسه، پرسش و پاسخ بین استاد رحمانی و طلاب صورت گرفت.

انتهای پیام/

مؤسسه مطالعات و بررسی‌های راهبردی بعثت در سال ۱۳۹۱ با هدف دشمن‌شناسی در دو سطح دشمنان‌داخلی و خارجی پا به عرصه پژوهش نهاد. در سطح دشمن‌خارجی جستارهای خود را بر «یهود» به عنوان کینه‌توزترین دشمن مؤمنان در دو بعد تبارشناسی و جریان‌شناسی این قوم عنود در تاریخ اسلام و صهیون‌پژوهی به عنوان تبلور سازمان یهود در تاریخ معاصر متمرکز ساخت. در بعد دشمن‌شناسی داخلی نیز با تمرکز بر جریانات‌درونی‌جهان‌اسلام، تبارشناسی و جریان‌شناسی‌جریانات زاویه‌دار به خصوص جریانات منتسب به روحانیت را در اولویت پژوهش‌های خود قرار داد. در هر سه سطح، ضمن استفاده از زبده‌ترین پژوهشگران عرصه‌تاریخ، تبار‌شناسی و جریان‌شناسی، علاوه بر انتشار مکتوبات در قالب کتاب و درسنامه‌ها به زبان‌های مختلف، از عنصر رسانه نیز غفلت نکرده و از ظرفیت سایت‌های‌اینترنتی و فضای‌مجازی در راستای گسترش پژوهش‌ها به زبان‌های مختلف از جمله، فارسی، عربی، انگلیسی و اردو بهره جسته است.